Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông sét ngày càng gia tăng. Đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp, việc trang bị hệ thống chống sét trực tiếp (kim thu sét) là chưa đủ. Xung sét lan truyền có thể xâm nhập qua đường dây điện thoại, cáp viễn thông hoặc lưới điện quốc gia, phá hủy hoàn toàn thiết bị điện tử chỉ trong vài mili giây.
Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết về thiết bị chống sét lan truyền (SPD) và cách bảo vệ tài sản của bạn hiệu quả nhất.
1. Hiểu đúng về xung sét lan truyền và tác hại
Xem nhanh
ẩn
Xung sét lan truyền là hiện tượng quá điện áp đột ngột trên các đường dây dẫn điện, tín hiệu hoặc mạng LAN. Khi sét đánh vào một vị trí cách xa công trình hàng kilomet, nó tạo ra một từ trường biến thiên cực mạnh, gây ra dòng điện cảm ứng lan truyền vào hệ thống điện trong nhà.
Tác hại của sét lan truyền:
- Phá hủy bảng mạch của Smart TV, máy tính, tủ lạnh.
- Làm hỏng hệ thống camera giám sát và modem wifi.
- Gây cháy nổ tủ điện, gây mất an toàn cho con người.
- Đặc biệt nguy hiểm với hệ thống điện mặt trời (Solar) và các trạm biến áp.
2. Thiết bị chống sét lan truyền (SPD) là gì?
SPD (Surge Protective Device) hay còn gọi là thiết bị cắt lọc sét, có nhiệm vụ giới hạn mức điện áp dư (Up) xuống ngưỡng an toàn cho thiết bị đầu cuối bằng cách xả dòng điện sét xuống hệ thống tiếp địa.
Phân loại các cấp bảo vệ theo tiêu chuẩn IEC 61643-11:
- SPD Type 1: Có khả năng chịu được dòng sét cực đại (Iimp) rất lớn. Thường được lắp tại tủ điện tổng (MDB) của các tòa nhà cao tầng hoặc nhà xưởng.
- SPD Type 2: Là loại phổ biến nhất cho chống sét cho gia đình. Nó bảo vệ chống lại các xung điện áp gây ra bởi các thao tác đóng ngắt lưới điện hoặc sét gián tiếp.
- SPD Type 3: Được lắp tại các ổ cắm chuyên dụng để bảo vệ các thiết bị cực kỳ nhạy cảm như server, thiết bị âm thanh cao cấp.
3. Top các thương hiệu chống sét lan truyền uy tín hiện nay
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều thương hiệu, tuy nhiên bạn nên chọn sản phẩm từ các đại lý thiết bị chống sét chính hãng để đảm bảo thông số Imax và In là thực tế:
- Chống sét lan truyền Schneider: Dòng iPRD của Schneider luôn là lựa chọn số 1 về độ ổn định.
- Chống sét lan truyền Prosurge: Nổi tiếng với dòng PSP có khả năng cắt sét nhanh chóng.
- Chống sét lan truyền LPI & Novaris: Hai “ông lớn” đến từ Úc, chuyên trị các công trình trọng điểm như trạm viễn thông và năng lượng mặt trời.
- Các hãng kinh tế: Chiehoo, Chint, LS, Panasonic phù hợp cho ngân sách tiết kiệm nhưng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn an toàn cơ bản.
4. Quy trình thi công hệ thống chống sét lan truyền chuẩn kỹ thuật
Để hệ thống phát huy 100% hiệu quả, việc lắp đặt phải tuân thủ bản vẽ kỹ thuật chống sét lan truyền.
Bước 1: Thi công hệ thống tiếp địa
Hệ thống này bao gồm cọc tiếp địa đóng sâu xuống lòng đất, kết nối với nhau bằng cáp thoát sét (thường là cáp đồng trần M50, M70). Để giảm điện trở, kỹ thuật viên thường sử dụng hóa chất giảm điện trở đất (GEM). Lưu ý: điện trở tiếp địa chống sét phải dưới 10 Ohm.
Bước 2: Kết nối mối hàn
Sử dụng khuôn hàn hóa nhiệt và thuốc hàn hóa nhiệt để tạo ra các mối nối có độ bền cơ học cao, không bị oxy hóa theo thời gian như các loại kẹp đồng thông thường.
Bước 3: Đấu nối thiết bị SPD vào tủ điện
Lắp đặt SPD trên thanh ray. Câu hỏi đặt ra là: Lắp chống sét lan truyền sau hay trước aptomat? Theo kinh nghiệm, nên lắp SPD sau một Aptomat (MCB) bảo vệ riêng biệt để dễ dàng bảo trì hoặc thay thế khi SPD bị hỏng (thông thường khi cửa sổ chỉ thị trên SPD chuyển sang màu đỏ).
5. Các ứng dụng chuyên biệt của thiết bị cắt lọc sét
Không chỉ bảo vệ đường điện nguồn, bạn cần lưu ý:
- Chống sét cho đường tín hiệu: Bảo vệ cổng RS485, tổng đài điện thoại.
- Chống sét cho đường mạng LAN: Tránh sét đánh lan truyền qua dây cáp mạng làm hỏng máy tính và server.
- Chống sét DC cho điện mặt trời: Sử dụng các thiết bị có điện áp làm việc tối đa (Uc) lên đến 1000VDC hoặc 1500VDC.
6. Kinh nghiệm chọn mua và Báo giá chống sét lan truyền
Khi xem Catalogue thiết bị chống sét, bạn cần chú ý 3 thông số:
- Imax (Dòng xả cực đại): Thường từ 20kA đến 100kA. Nhà phố thường dùng loại 40kA.
- Up (Điện áp bảo vệ): Càng thấp càng tốt (thường dưới 1.5kV).
- Số cực: Chọn chống sét lan truyền 2 cực (1P+N) cho điện 1 pha hoặc chống sét lan truyền 4 cực (3P+N) cho điện 3 pha.
Bảng giá tham khảo:
- Thiết bị SPD đơn lẻ: Từ 1.200.000đ – 4.500.000đ tùy hãng.
- Chi phí lắp đặt trọn gói: Từ 20.000.000đ (bao gồm cả hệ thống tiếp địa và tủ điện bảo vệ).
7. Kết luận
Đầu tư cho hệ thống chống sét lan truyền là đầu tư cho sự an tâm. Đừng để một tia sét làm gián đoạn cuộc sống và gây thiệt hại kinh tế không đáng có.
Hãy liên hệ ngay hotline: 0925 038 097 để được kiểm định hệ thống chống sét định kỳ và nhận tư vấn về cách chọn SPD phù hợp nhất với công trình của bạn.
